Szkoła Podstawowa im. Konstytucji 3 Maja w Jaświłach - +





 

 

GDZIE JESTEŚMY?

 

KONTAKT

Zespół Szkół w Jaświłach

Jaświły 71

19-124 Jaświły

tel. 085 7168051

      085 7278050

fax. 085 7278051

 

 Dyrektor - Beata Komosa
085 7278052

 Wicedyrektor - Halina Bierć
085 7278055

 Intendentka: 085 7278053

 Pokój naucz. 085 7278054

 Pedagog: 085 7278056

 Higienistka: 085 7278058

 Dyżurka: 085 7278057

 

email:sekretariat@jaswily.pl

 

 

| |
  Patron Szkoły Podstawowej
   Opublikowano 25-02-2007 o godz: 12:19  przez użytkownika: jacek
Nasza szkoła nosi imię Konstytucji 3 Maja. W związku z tym przedstawiamy tutaj trochę informacji na jej temat. Jednocześnie zwracamy się z propozycją współpracy do szkół noszących imię Konstytucji 3 Maja. Szkoły zainteresowane tą propozycją prosimy o kontakt : www.zespolszkol.jaswily.pl

Konstytucja 3 Maja, ustawa zasadnicza uchwalona w 1791 r. przez Sejm Czteroletni pod nazwą Ustawa rządowa. Pierwsza w Europie, a druga na świecie (po konstytucji Stanów Zjednoczonych) ustawa regulująca zakres działania władz państwowych oraz prawa i obowiązki obywatelskie. Konstytucja 3 Maja wprowadzała pojęcie narodu, obejmujące także (poza szlachtą) mieszczan i chłopów. Jak również termin "obywatel", przez który rozumiano wszystkich mieszkańców kraju. Redagowanie Konstytucji przebiegało w tajemnicy. Jej projekt znała stosunkowo nieliczna grupa posłów. Rozpoczęcie wyznaczonej na 3 maja sesji było starannie przygotowane. Wbrew regulaminowi obrad, nie zapoznano izby poselskiej z projektem nowej ustawy w obawie, żeby posłowie przeciwni reformom nie odrzucili ustawy. Wykorzystano fakt, że w Warszawie przebywało z 359 posłów tylko 182 ( w tym większość popierających reformy) i złożono projekt nowej ustawy w sejmie. Wojsko stanęło pod bronią. Plac Zamkowy wypełniły tłumy mieszczan. W sali sejmowej galerie dla publiczności wypełnili zwolennicy Konstytucji. Opozycja była zdezorientowana i onieśmielona. Król Stanisław August Poniatowski oświadczył, iż wobec groźby nowego rozbioru Polski widzi jedyny ratunek w przyjęciu Ustawy Rządowej. Projekt odczytano i poddano pod dyskusję. Izba przyjęła ustawę, po czym wśród radosnej manifestacji mieszkańców Warszawy odbyło się uroczyste zaprzysiężenie Konstytucji.
Na mocy nowych uchwal szlachta (posesjonaci) pozostawała nadal stanem uprzywilejowanym, ale została pozbawiona prawa najwyższej zwierzchności wobec poddanych chłopów. Konstytucja oddawała rolników "pod opiekę prawa i rządu krajowego". Nowym osadnikom, którzy przybyliby zza granicy, gwarantowano wolność osobistą. Zachęcano również dziedziców do zawierania z poddanymi określających świadczenia umów, które po zaakceptowaniu przez obie strony nie mogły być samowolnie zmieniane. Otwierało to możliwość ingerencji państwa w stosunki na wsi. Duże zmiany wprowadzała Konstytucja do organizacji najwyższych władz w Rzeczypospolitej. Nastąpiło dalsze scalenie Korony i Litwy. Zniesione zostały istniejące dotąd w obu państwach odrębne instytucje centralne Wprowadzono wspólny skarb państwa i wojsko Szlachta litewska uzyskała prawo obsady połowy stanowisk w instytucjach centralnych. Najwyższym organem władzy był sejm, który pozostał nadal organem reprezentacji szlacheckiej. Miał być sejmem "zawsze gotowym', co oznaczało , że wybierani raz na dwa lata posłowie musieli zatrzymać mandaty przez cały ten czas i w każdej chwili mogli być wezwani przez króla lub marszałka sejmu na sesję w celu załatwiania spraw państwowych. Sesje nadzwyczajne miano zwoływać w wypadku wojny lub podjęcia decyzji o zawarciu pokoju, niebezpieczeństwa rozruchów wewnętrznych, śmierci lub ciężkiej choroby króla, a także nieporozumień między królem a Strażą Praw. Do kompetencji sejmu należało ustawodawstwo, uchwalanie podatków, szeroko pojęta kontrola rządu wraz z możliwością uchylenia wszystkich jego postanowień. Zniesiono liberum veto i konfederacje. Ustalono regulamin obrad sejmowych oraz przyjęto zasadę podejmowania uchwal większością głosów. Na sejmikach zapewniono głos szlachcie - posesjonatom; nie posiadający dóbr ziemskich zostali z nich usunięci. Utrzymano sejmiki elekcyjne, wybierające postów na sejm i sejmiki relacyjne, które mogły pozbawić posła mandatu. Sejmiki deputackie i gospodarcze zostały połączone. Senat mógł zawiesić uchwałę sejmową, jednak w razie ponownego jej uchwalenia wchodziła w życie bez głosowania w senacie. Król przestał odgrywać rolę "trzeciego stanu sejmującego". Wprowadzono dziedziczność tronu w linii saskich Wettinów. W ten sposób starano się zmniejszyć możliwość ingerencji państw obcych w sprawy polskie.
Najwyższym organem władzy wykonawczej była Straż Praw. W jej skład wchodzili: król jako przewodniczący i szef rządu, prymas, pięciu ministrów (policji, spraw wewnętrznych, interesów zagranicznych, wojny - ministerstwem tym miał kierować jeden z hetmanów oraz skarbu). W skład Straży Praw wchodzili również marszałek sejmu oraz następca tronu, nie mieli jednak prawa głosu. Sejm miał prawo usunąć ministra przez uchwalenie wotum nieufności większością 2/3 głosów połączonego sejmu i senatu. Po raz pierwszy w świecie wprowadzono zasadę odpowiedzialności ministra za jego działalność, nawet wówczas, gdy formalnie była ona zgodna z prawem. Straży Praw podlegały komisje o charakterze kolegialnie zorganizowanych ministerstw ( w skład komisji wchodzili komisarze wybierani przez sejm na dwa lata): Komisja Policji, Wojska, Skarbu oraz Edukacji Narodowej. Zreorganizowano sądownictwo. W następstwie uchwalenia Konstytucji 3 Maja Rzeczypospolita przekształciła się w monarchię konstytucyjną. Zasady Konstytucji 3 Maja odpowiadały polskim tradycjom ustrojowym, modyfikując i zmieniając zasady nieodpowiadające już potrzebom kształtującego się nowoczesnego "oświeconego" społeczeństwa.
________________________________________

Twórcy Konstytucji 3-go Maja



Hugo Kołłątaj, ur . 1750 zm. 1812, pisarz, polityk, filozof, reformator szkół, duchowny. Po ukończeniu uniwersytetu w Krakowie studiował w Rzymie, gdzie uzyskał doktorat. Po powrocie do kraju objął w 1774 r. jedną z kanonii krakowskich i przystąpił do prac w Komisji Edukacji Narodowej. Zwalczany przez biskupa K. Sołtyka i koła konserwatywne, a popierany przez prymasa M. Poniatowskiego i I. Potockiego, dokonał reformy Uniwersytetu Jagiellońskiego, w 1782 został wybrany na rektora. Opracował plan rozbudowy szkół w całym kraju. W 1786 uzyskał urząd referendarza litewskiego i opuścił Kraków. W 1791 r. został podkanclerzym. W Warszawie Kołłątaj skupił grono publicystów zainteresowanych reformą ustroju i utworzył zespól nazwany przez przeciwników Kuźnicą Kołłątajowską. W okresie Sejmu Czteroletniego -był najbardziej wpływowym przywódcą Stronnictwa Patriotycznego. W 1788 - 89 ogłaszał anonimowo listy do marszałka sejmu( Do Stanisława Małachowskiego... Anonima listów kilka), uzupełnione w 1790 Prawem politycznym narodu polskiego, w którym zawarł program Stronnictwa Patriotycznego. Uważał, że koniecznym warunkiem pomyślnego przeprowadzenia reform politycznych jest zmiana stosunków społecznych. Przyczynił się do pozyskania króla dla programu reform. Był zwolennikiem zwiększenia liczby wojska, zapewnienia chłopom wolności osobistej wraz z oczynszowaniem, równouprawnienia mieszczan ze szlachtą. Kołłątaj był twórcą stronnictwa politycznego - Zgromadzenie Przyjaciół Konstytucji Rządowej. Opracował wówczas "konstytucję ekonomiczną", mającą zmienić położenie chłopów i roztoczyć opiekę władz nad całością produkcji krajowej. W lipcu 1792, opowiadając się za porozumieniem z Katarzyną n kosztem utrzymania choćby części reform, zgłosił akces do konfederacji targowickiej, który jednak nie został przyjęty. Następnie udał się do Saksonii, gdzie ogłosił dzieło w dwóch tomach O ustanowieniu i upadku Konstytucji 3 Maja. które wywarło duży wpływ na opinię publiczną. Brał czynny udział w przygotowaniach powstania kościuszkowskiego. Jego poglądy znalazły swe odbicie w podstawowych dokumentach powstańczych. W drugiej połowie kwietnia 1794 przybył do obozu Tadeusza Kościuszki. Następnie w Radzie Najwyższej Narodowej kierował Wydziałem Skarbu. Wspierał lewe skrzydło powstańcze, tzw. polskich jakobinów, stąd też nazwano go "polskim Robespierre'em". Po upadku powstania uciekł z Warszawy: aresztowany w 1794 w Galicji przez Austriaków, był do 1802 więziony. Następnie przebywał na Wołyniu, współpracował z T. Czackim przy zakładaniu liceum w Krzemieńcu. W styczniu 1807 został internowany i wywieziony do Moskwy, gdzie przebywał do 1808 r. Ostatnie lata życia spędził w Księstwie Warszawskim; zajmował się działalnością literacką. Napisał m.in.: Uwagi nad teraźniejszym położeniem tej części ziemi polskiej, którą od pokoju tylżyckiego zwać poczęto Księstwem Warszawskim.



Małachowski Stanisław, ur. 1736, zm. 1809, referendarz wielki koronny, marszałek Sejmu Czteroletniego. Jako poseł na sejm konwokacyjny 1764 domagał się ograniczenia władzy hetmańskiej i liberum veto. Jako marszałek Sejmu Czteroletniego był związany ze Stronnictwem Patriotycznym. Popierał dążenia mieszczan do zwiększenia ich praw politycznych. Uczestniczył w przygotowaniu Konstytucji 3 Maja oraz jej uchwaleniu. Potępił konfederację targowicką, opuścił kraj, udał się do Saksonii i do Włoch, w 1796 powrócił; w 1798 został aresztowany przez władze austriackie. W grudniu 1806 przybył do Warszawy na wezwanie Napoleona I. W 1807 został prezesem Komisji Rządzącej, a następnie prezesem Rady Ministrów Księstwa Warszawskiego. W swych dobrach Małachowski spisał powinności chłopów, przeprowadził oczynszowanie i zwolnił poddanych od niektórych ciężarów. Jako prezes Rady Ministrów złożył projekt zmiany w dobrach państwowych pańszczyzny na czynsze. Dążył również do ścisłego określenia powinności chłopskich w dobrach prywatnych. Projektu nie zrealizowano, a Małachowski wkrótce podał się do dymisji i objął stanowisko prezesa senatu.



Stanisław August Poniatowski, ur. 1732, zm. 1798, ostatni król Polski 1764-95, syn Stanisława i Konstancji z Czartoryskich. wywodził się z mało znanej rodziny szlacheckiej; znaczenie rodu wzrosło, gdy jego ojciec został kasztelanem krakowskim. Przyszły król odebrał staranne wykształcenie, wiele podróżował (Francja, Wielka Brytania. Holandia. Austria. Prusy), przyswajając sobie europejską kulturę epoki oświecenia. Spokrewniony z Czartoryskimi, brał udział w działalności kierowanego przez nich stronnictwa zw. Familią. W 1755 - 56 i 1757 - 58 przebywał w Petersburgu, gdzie m in. nawiązał przyjazne stosunki z ówczesną wielką księżną Katarzyną, która po objęciu rządów w Rosji wysunęła kandydaturę Stanisława Augusta Poniatowskiego na tron Polski. Pod osłoną wojsk rosyjskich i wojsk nadwornych Familii, wbrew stronnictwu staroszlacheckiemu (Potoccy, Braniccy), Poniatowski został wybrany na króla. Pierwsze lata jego panowania upłynęły pod znakiem dużego uzależnienia od Rosji, ale i modernizacji ustroju Rzeczypospolitej (wprowadzenie komisji wojskowej i skarbowej, nieznaczne ograniczenie liberum veto). Król planował dalsze reformy, porządkował gospodarkę w swoich dobrach, a 1765 roku założył Szkolę Rycerską. Chęć uzyskania samodzielności doprowadziła go do konfliktu z Czartoryskimi, a reformatorski zapał do pogorszenia stosunków z Rosją, której zależało, aby Polska pozostała słaba i zacofana. Dlatego Katarzyna II wystąpiła przeciw dokonywanym w Polsce zmianom. Za pretekst do zaatakowania króla posłużyła jej sprawa dysydentów (różnowierców). Mimo nacisków ze strony Katarzyny II, król i Czartoryscy odmawiali zgody na przeprowadzenie szybkiego równouprawnienia dysydentów, caryca i król Prus uznali to za próbę usamodzielnienia polityki polskiej. Do Rzeczypospolitej zostały wysłane wojska rosyjskie, pod których osłoną dysydenci zawiązali dwie konfederacje - w Słucku i Toruniu. Były one jednak zbyt słabe, by zmienić sytuację, toteż poseł rosyjski N. Repnin podjął próbę podburzenia przeciw królowi opozycji magnackiej, która z jego inicjatywy zawiązała w 1767 roku konfederację radomską. Opozycja liczyła na detronizację Poniatowskiego. Król jednak odzyskał poparcie Katarzyny II. Sejm 1768, obradujący pod presją wojsk rosyjskich pod dyktando Repnina przywrócił prawa dysydentom (mogli oni znów pełnić funkcje publiczne, budować świątynie i szkoły) oraz ustalił prawne
podstawy ustroju Rzeczypospolitej.
W odpowiedzi na bezwzględny dyktat Repnina i pod hasłem niezależności państwa oraz utrzymania przywilejów Kościoła katolickiego i szlachty została zawiązana konfederacja barska (1768 - 72), Rozpoczęła się czteroletnia wojna domowa. Poniatowski wahał się między współdziałaniem z Rosją a polityką biernego oporu, doradzaną przez Czartoryskich, podejmował także bezskuteczne próby porozumiewania się z konfederatami. Ci jednak ogłosili bezkrólewie, a następnie dokonali nieudanej próby porwania króla. Te zaburzenia wewnętrzne stały się pretekstem dla Austrii, Prus i Rosji do dokonania w 1772 pierwszego rozbioru Polski, Poniatowski poszedł na ugodę z Katarzyną II, zgodził się na cesję ziem polskich i uznał kontrolę rosyjskiego ambasadora O. Stackelberga. W 1775 objęła rządy utworzona przez sejm Rada Nieustająca. Rada dzieliła się na pięć departamentów - ministerstw. W jej skład wchodziło 18 senatorów i 18 posłów. Po upływie dwóch lat ustępująca Rada zdawała przed sejmem sprawę ze swych czynności. Kandydatury do rady były uzgadniane między królem a rosyjskim ambasadorem, toteż przeciw Radzie Nieustającej tworzyła się opozycja. W celu wzmocnienia swej władzy król utworzył własne stronnictwo, wykorzystując możliwości rozdawania stanowisk oraz orderów i kontynuował swój program reform, licząc na poparcie Rosji. Nadzieja naprawy Rzeczypospolitej odżyła podczas Sejmu Czteroletniego. St. Poniatowski poparł Stronnictwo Patriotyczne, dążące do radykalnych reform ustrojowych. Król brał czynny udział w opracowaniu i uchwaleniu Konstytucji 3 Maja; wraz z H. Kołłątajem i I. Potockim wprowadzał w życie jej postanowienia . Od momentu interwencji rosyjskiej Poniatowski nie wierzył w możliwość skutecznego oporu. 23 VII 1792 przystąpił do konfederacji targowickiej. Bezskutecznie usiłował zapobiec drogiemu rozbiorowi Polski, a po jego podpisania próbował odzyskać część wpływów politycznych. W czasie powstania kościuszkowskiego został uznany za współwinnego upadku kraju. Na rozkaz Katarzyny II, po klęsce powstania , wyjechał do Grodna. 25 XI 1795 został zmuszony do abdykacji. Po śmierci Katarzyny II ostatni rok życia spędził w Petersburgu, będąc na wpół gościem, na wpół więźniem Pawła I. Załamany i schorowany zmarł w Petersburgu i tam został pochowany; w 1938 jego prochy zostały przewiezione do rodzinnego Wołczyna na Polesia.
________________________________________
Ludu Warszawy!
Oto wynik pracy Sejmu Czteroletniego
1. Religia panująca.
Religią narodową panującą jest i będzie wiara święta rzymska katolicka ze wszystkimi jej prawami.
2. Szlachta, ziemianie.
Szanując pamięć przodków naszych pierwszeństwa w życiu prywatnym i publicznym uroczyście zapewniamy.
3. Miasta i mieszczanie.
Prawo na teraźniejszym Sejmie zapadłe, pod tytułem: "Miasta nasze królewskie wolne w państwach Rzeczypospolitej" w zupełności utrzymane mieć chcemy.
4. Chłopi włościanie.
Lud rolniczy, spod którego najobfitsze bogactw krajowych źródeł- pod opiekę prawa i rządu krajowego przyjmujemy.
5. Rząd, czyli oznaczenie władz publicznych.
Wszelka władza w społeczności ludzkiej początek swój bierze z woli narodu.
6. Sejm, czyli władza prawodawcza.
Sejm, czyli stany zgromadzone na dwie iżby dzielić się będą: na Izbę Poselską i na Izbę Senatorską pod rezydencją Króla.
7. Król, władza wykonawcza.
Żaden rząd nawet najdoskonalszy bez dzielnej władzy wykonawczej stać nie może. Władza najwyższego wykonywania praw -Królowi w radzie jego oddajemy.
8. Władza sądownicza.
Nowy kodeks praw cywilnych i kryminalnych przez wyznaczone przez Sejm osoby spisać rozkazujemy.
9. Regencya.
Sejm wyznaczony Królową do zastąpienia Króla w obowiązkach.
10. Edukacja dzieci królewskich.
Synowie królewscy, których do następstwa Tronu Konstytucja przeznacza, są pierwszymi dziećmi Ojczyzny, przeto baczność o dobre ich wychowanie do Narodu należy.
11. Siła zbrojna narodowa.
Naród winien jest sobie samemu obronę od napaści i dla przestrzegania całości swojej. Wszyscy przeto obywatele są obrońcami całości i swobód narodowych.

#LINKS#

  Oficjalna witryna Zespołu Szkół w Jaświłach
(c) Jacek, 1999-2013


     
trwa inicjalizacja, prosze czekac...Gry